МУХТАСАРУЛ ВИҚОЯ МАТНИ 3-қисм
14 май 2020 й.
148 марта ўқилди.

 

 
МУХТАСАРУЛ ВИҚОЯ МАТНИ
3-қисм

ҲАЙЗ ФАСЛИ
Ҳайз боби
Ҳайз касали бўлмаган ва ҳайз кўришдан умиди узилмаган болиғанинг раҳми туширувчи қондир. Унинг энг ками уч кеча ва кундуз, энг кўпи ўн кеча ва кундуз. Энг кам поклик муддати ўн беш кун, энг кўпининг чегараси йўқ. Икки қон кўриш орасидаги муддат поклик муддатидир. Ҳайз муддатида кўрган оқ рангдагидан бошқа барчаси ҳайздир.
ي منَ ع الصَّلَوةَ وَالصَّحومَ، وَي حقضَى هوَ لاَ ههيَ، وَ خولَ الحمَ ح س ه ج ه د
وَالطَّوَافَ وَا ح سته ح متَاعَ مَا تََحتَ اح ه لإزَاهر، وَلاَ تَ حقرَأ كَ جن بٍ وَن فَسَاءَ،
هه بِلاَ ه ف الح م ح ح ه د ه ث .
وَلاَ يَ مَسُّ هَ ؤلاَهء م ح صحَفًا إهلاَّ بههغلاَفٍ متَجَافٍ، وَ كهرهَ بهالح كه م،
وَلاَ هْ حرهَِ ا فهيهه سورَةٌ إهلاَّ به صرَّة . وَحَلَّ وَ ح طء مَ ق ه طعَ مهَا لأَ ح كثَهر
ا ح لَْحي ه ض أَهو الن هفَا ه س قَ حبلَ الحغ ح سه ل، ونَ مَ حَ ق ه طعَ مهَا هلأَقَلَّ همحنه ، إهلاَّ
إهذَا مَضَى وَقحتٌ يَسَ ع الحغ ح سلَ وَالتَ ح حهري مَة .
Намоздан, рўзадан – рўзани қазо қилади, намозни қазо қилмайди – масжидга киришдан, тавоф қилишдан ва изор остидагидан фойдаланишни манъ қилади. Бетаҳоратга хилоф ўлароқ жунуб ва нифос кўрган каби қироъат қилмайди. Уларнинг барчаси (бетаҳорат, жунуб, ҳайз ва нифос кўрганлар) ғилофи ўзига ёпишмаган мусҳафдан бошқа ҳар қандай мусҳафни – енг билан ушлаш макруҳ – ушлаши ва ҳамёни билан ушлаши истисно ҳолатида устига сура ёзилган дирҳамни ушлаши жоиз эмас. Ҳайз ёки нифос муддатининг энг кўпи ўтган аёлга у ғусл қилишидан аввал яқинлик қилиш жоиз. Ҳали ғусл қилмаган ҳолида ҳайз ёки нифоснинг кам муддати ўтган аёлга токи поклик вақти ғусл қилиш ва такбири таҳрима айтиш вақтини ўз ичига олмагунича яқинлик қилиш жоиз эмас.
)أَ ح حكَا م الن هفَا ه س (
وَالن هفَا س مٌَْ يَ حع ق ب الوَلَدَ، وَلاَ حَدَّ هلأَقَهل هه، وَأَ ح كثَ ره أَحربَ ع ونَ
يَ حومًا، وَ هوَ لأ ه م التَّ حوأَمَحه ين هم احلأَوَّهل ه خلاَفًا له محَمَّدٍ .
وَانحهقضَاء الحهعدَّةه هم احلأَ ه خ ه يْ إه ح جَْاعًا. وَه سحقطٌ ي رَى بَ حع ض خَحلهقهه
وَلَدٌ، فَ تَ ه صيْ أ مُّه ن فَسَاءَ، وَاحلأَمَة أ مَّ وَلَدٍ، وَيَ قَ ع الح معَلَّ ق بهالحوَلَ ه د،
وَتَ حن قَ ه ضي الحهعدَّة بههه .
Нифоснинг ҳукмлари
Нифос (туғилган) боланинг кетидан келувчи қондир. Камининг чегараси йўқ, энг узоғи қирқ кун. Эгизак туғадиган учун нифос вақти – Муҳаммад раҳимаҳуллоҳга хилоф ўлароқ - аввалгисидан бошланади. Идданинг тугаши ижмоъан охиргисидан бўлади. Баъзи аъзолари кўринган чала туғилган чақалоқ бола ҳукмидадир. Унинг онаси нифосли бўлади, уни туғган чўри умму валад бўлади, талоғи бола туғилишига муъаллақ қилинган аёлга талоқ тушади ва туғилиши ила идда тугайди.
)أَ ح حكَا م اح ه لا ح ستهحَاضَهة (
وَمَا نَ قَصَ عَ حَ أَقَ ه ل ا ح لَْحي ه ض أَحو زَا عَلَى حَحي ه ض الح محبتَ ه دأَةه، وَ هوَ
عَشَرَةٌ، أَحو عَلَى نهفَا ه سهَ ا، وَ هوَ أَحربَ ع ونَ، أَحو عَلَى الحعَا ةَْه فهيههمَا
وَجَاوَزَ أَ ح كثَ رَ هَِا، وَمَا رَأَ ح ت حَاهمل : ا ح ستَحَاضَةٌ لاَ تَ ح منَ ع صَلَوةً وَلاَ
صَحومًا وَلاَ وَطحئًا.
 
Истиҳоза ҳукмлари
Ҳайзнинг энг оз муддатидан камроқ вақтда кўрган қони, энди ҳайз кўраётганнинг ҳайзи ўн кундан ва энди нифос кўраётганнинг нифоси қирқ кундан ўтиб сўнгра кўрган қони, ҳайз ва нифосда маълум одати бўлиб ўша одатдан зиёда бўлиб ҳайз ва нифос муддатларининг энг узоғи (ўн кун ва қирқ кун) тугагач кўрган қони ва ҳомиладор аёл кўрган қони – истиҳозадир. Истиҳоза намозни ҳам, рўзани ҳам, жинсий алоқани ҳам манъ қилмайди.
)أَ ح حكَا م الحمَحع ذوهري (
وَمَ حَ لَِح يَ ح م ه ض عَلَحيهه وَقح ت فَ حرضٍ إهلاَّ وَبههه حَدَثٌ هم هَ ا ح ستهحَاضَةٍ
أَحو رعَافٍ أَحو حَ نَ ه وههَِا: يَ تَ وَضَّأ لهوَقح ه ت ك ه ل فَ حرضٍ وَي صَله ي بههه فهيهه مَا
شَاءَ فَ حرضًا وَنَ حفلا . وَيَ حن ق ضه خ رو ج الحوَقح ه ت كَط ل وه ع الشَّ ح م ه س، لاَ
خول ه كَالزَّوَاهل .
 
Узрлиларнинг ҳукмлари
Бир фарз намоз вақти тўлалигича ўтмай туриб истиҳоза келиб туриши, бурундан қон оқиб кетавериши каби ҳолатлар сабабидан доимо таҳорати синиб қолаверса, ҳар бир фарз намози учун алоҳида таҳорат қилади ва шу таҳорати ила фарз ва нафл бўлган намозларни ҳоҳлаганича ўқийди. Унинг ушбу таҳоратини қуёшнинг чиқиши каби ўша фарз намознинг вақти чиқишигина синдиради. Завол (пешин намозининг кириш вақти) каби намоз вақтининг кириши синдирмайди.
 
فَ ح صل )بَا ب احلأَحنَُا ه س (
يَطح ه ر الشَّ ح يء عَ حَ نََُسٍ مَحرئه يٍ بهزَوَاهل عَحينههه، وَإه ح ن بَهقيَ أَثَ رٌ يَ شقُّ
زَوَال ه بهالحمَاهء، وَبه ك ه ل مَائهعٍ مهزيلٍ .
وَعَ حَ مَا لَِح ي رَ أَثَ ره بهغَ ح سلههه وَعَ ح صهرهه ثَلاَثًا إه ح ن أَحمكَ ،ََ وَإهلاَّ ي غحسَ ل
وَي ترَ ك إهلََ عَدَهم الحقَطَرَا ه ن، ثَُّ وَ ثُ . وَعَ هَ الحمَ هه نّ بهغَ ح سلههه أَحو فَ حره ك
يَابه ه سهه .
وَا ح لْ فُّ عَ حَ نََُسٍ هذي ه جحرمٍ جَفَّ بهالدَّلح ه ك بهاحلأَحر ه ض، وَعَ حَ غَحه يْهه
بهالحغَ ح سه ل فَ قَ ح ط، وَالسَّحي ف وَ حَ نَ وه بهالحمَ ح س ه ح، وَالحبهسَا ط هبَِحر ه ي الحمَاهء
عَلَحيهه لَحي لَةً، وَالأَحر ض وَمَا اتَّصَلَ به هَا، كَا ح لْ ه ص وَالحكَلاهء، بهالحي حب ه س
وَهذهَا ه ب احلأَثَهر لهلصَّلَوةه، لاَ التَّ يَمُّهم .
 
ФАСЛ
Нажаслар боби
Нарса кўзга кўриниувчи нажасдан – гарчи унинг асоратини сув ила кетказиш машаққатли бўлгани учун кетказилмаса ҳам – сув ёки бошқа суюқ бўлган аритувчи ила унинг айнини кетказиш ила покланади. Асорати кўринмайдиган нажосатни уч маротаба ювиш ва имкони бўлса ҳар ювганда сиқиш ила покланади. Сиқиш имкони бўлмаса, ювиб томчиламайдиган ҳолатга келгунича ташлаб қўйилади, сўнгра яна икки маротаба шу амал қилинади. Манийдан уни ювиш, қуриганини
уқалаб ташлаш ила покланади. Махси жисми бор нажасдан ўша ерини ерга ишқалаб ташлаш ила, махсидаги ундан бошқа ҳар қандай нажасни фақатгина ювиб ташлаш ила покланади. Қилич ва шунга ўхшашлар масҳ қилиш ила покланади. Гилам унга бир тўлиқ кеча сув оқизиб қўйиш ила покланади. Ер ва кўкат, ўт-ўлан каби унга ёпишган нарсалар қуриш ва нажосатнинг асорати кетиши ила ўша ерда намоз ўқиш учун пок бўлади, таяммум учун эмас.
وَي حعفَى مَا ونَ رب ه ع الثَّ حو ه ب هم حَ نَُ سٍ خَهفيفٍ، كَبَ حوهل فَ رَسٍ وَمَا
أ كهلَ لَْح مه وَ خحرهء طَحيٍْ لاَ ي حؤكَل . وَأَمَّا خحرء طَحيٍْ ي حؤكَل فَطَاههرٌ إهلاَّ
الدَّجَاجَ فَهإنَّه غَلهيظٌ كَسَائههر مَا خَرَجَ هم الحمَ ح خرَجَحه ين وَالدَّهم وَا ح لَْ ح مهر،
وَي حعفَى همحنه قَ ح د ر ال ه د حرهَهم . وَ هوَ همثح قَالٌ هفي الحكَثهي ه ف، وَقَ ح د ر عَحر ه ض
الحكَ ه ف هفي الرَقهيهق .
وَبَ حولٌ انح تَضَحَ همثحلَ ر ؤو ه س اح ه لإبَهر لَحيسَ بهشَ ح يءٍ . وَمَاءٌ وَرَ عَلَى
نََُسٍ هَ نُسٌ، كَعَ ح ك ه سهه . وَرَمَا الحقَ ه ذهر طَاهرٌ كَ ه حمَارٍ صَارَ همحلحًا.
От, гўшти ейиладиган ҳайвонлар ва гўшти ейилмайдиган қушларнинг тезаги нажосати хафифа бўлиб улар теккан кийимнинг тўртдан биридан ози бўлганда афв қилинади. Гўшти ейиладиган қушларнинг тезаги покдир. Аммо товуқнинг тезаги икки йўлдан чиққан нарса, қон, хамр каби нажосати ғализадир. Нажосати ғализа теккан ерида бир дирҳамдан оз миқдорда бўлганида афв қилинади. Нажосати ғализанинг қуюғида бир дирҳам миқдори бир мисқол (4,25 гр), суюғида бир дирҳам миқдори кафтнинг чуқур ерининг кенглигидадир. Игнанинг учлари каби сачраган бавл ҳеч нарса эмас. Нажосат устига тушган сув ва бунинг акси нажосатдир. Ифлос нарсанинг кули туз конига тушиб кетиб тузга айланиб кетган эшак каби покдир.
وَي صَلَّى عَلَى ثَ حوبٍ بهطَانَ ت ه هَ نُسَةٌ، وَعَلَى طَرَ ه ف بهسَاطٍ طَرَفٌ
آخَ ر همحنه هَ نُ سٌ، وَهفي ثَ حوبٍ ظَهَرَ فهيهه هم النَّجَ ه س ن دوَّةٌ هبَِحي ث لاَ
يَ حقط ر همحنه شَ ح يءٌ إه ح ن ع ه صرَ، أَحو و ه ضعَ رَطحبًا عَلَى مَا ط ه ينَ به ه طينٍ هفيهه
ه سحرهقينٌ فيَبهسَ، أَحو ن ه سيَ مََُلُّ النَّجَاسَهة همحنه ، فَ غ ه سلَ طَرَفٌ همحنه ،
كَ ه ححنطَةٍ بَالَ عَلَحي هَا حْ رٌ تَ دو سهَا، فَ غ ه سلَ بَ حع ضهَا، أَحو وههبَ .
Астарига нажосат теккан кийим ила намоз ўқиш, бир четига нажас теккан гиламнинг бошқа тарафида намоз ўқиш, сиқилса томмайдиган даражадаги нажосатдан бўлган намлик бор кийимда намоз ўқиш, тезак бор ҳўл лой ила лойланиб сўнгра қуриган нарсанинг устига қўйилган қуруқ кийим ила намоз ўқиш, буғдойни янчиш учун эшаклар тегирмон атрофида айланаётиб буғдойнинг устига бавл қилиб қўйгач айнан қайси жойга бавл қилинганини билинмагани учун буғдойнинг бир тарафи ювилганида ёки бериб юборилганида буғдой пок бўлгани каби бир кийимга нажас теккач қай ерига теккани билинмай таҳминан бир тарафи ювилган кийимда намоз ўқиш – жоиз.
 
)أَ ح حكَا م ا ه لا ح ستهحنجَاهء (
ا ه لا ح ستهحنجَاء هم حَ ك ه ل حَدَثٍ غَحه يْ النَّ حوهم وَال هري ه ح، بهنَ ح ح ه و حَجَرٍ حَتََّّ
ي حنهقيَه : سنَّة . ولاَ بهعَظ حمٍ وَرَحوثٍ وَيَ همينٍ، ثَُّ غَ ح سل ه أَ بٌَْ .
وَلَحو جَاوَزَ الحمَ ح خرَجَ أَ ح كثَ ر هم حَ قَ ح دهر هْ حرهَمٍ فَ وَا ه جبٌ، فَ يَ غح ه سل
بهب ط وه ن احلأَصَابهه ع بَ حعدَ غَ ح سه ل الحيَدَيح هَ محره خيًا مَخحرَجَه به مبَالَغَةٍ، ثَُّ يَ غح ه س ل
الحيَدَ . وَ كهرهَ ا ح ستهحقبَا ل الحهقحب لَهة وَا ح سته ح دبَا رهَا هفي ا ح لَْلاَهء .
Давоми бор...

МУХТАСАРУЛ ВИҚОЯ МАТНИ 
китобидан
«орқага

Бухоро -
Бомдод: 05:00
Куёш: 05:49
Пешин: 13:10
Аср: 18:15
Шом: 20:00
Хуфтон: 21:30
Тўлиқ тақвим »
ТАСАВВУФ » Маърифий ислом »
Сайтдан излаш
Telegram