МУХТАСАРУЛ ВИҚОЯ МАТНИ 4-қисм
19 май 2020 й.
204 марта ўқилди.

 

МУХТАСАРУЛ ВИҚОЯ МАТНИ

4-қисм

Истинжо ҳукмлари
Тош ва шунга ўхшаш нарсалар ила икки йўлни - уйқу ва елдан бошқа ҳар қандай бетаҳоратликда – пок бўлгунча тозалаш истинжо бўлиб у суннатдир. Истинжо суяк, тезак ва ўнг қўл ила қилинмайди. Истинжодан кейин иккала махражни ювиш одобдир. Агар нажосат махраждан бир дирҳам миқдоридан кўп жойга ўтса, истинжо қилиш вожиб бўлади. Махражни ювишни – икки қўлни ювиб – махражини муболаға ила бўшаштириб
бармоқларининг ички тарафи билан тозалайди. Сўнгра қўлларини ювади. Хожатхонада қиблага олд ва орқа тарфни қилиб ўтириш макруҳдир.
كهتَا ب الصَّلوَهة 
وَقح ت الفَ ح جهر هم الصُّحب ه ح الح محع هَ تر ه ض إهلََ الطُّل وه ع . وَالظ حههر هم الزَّوَاهل إهلََ ب ل وه غ ه ظ ه ل ك ه ل شَ ح يءٍ همثح لَحيهه، ه سوَى حَ فيهء الزَّوَاهل، وَهفي
هروَايَةٍ : همثح ل ه . وَالحعَ ح صهر همحنه إهلََ الحغ رو ه ب . وَالحمَ حغهر ه ب همحنه إهلََ غَحيبَهة
الشَّفَهق : هوَ ا ح لْ ح مرَة ، وَبههه ي حفتََّ . وَالحهعشَاهء همحنه ، وَالح ه وتحهر بَ حعدَه إهلََ
الحفَ ح جهر لهَ مَا.
НАМОЗ КИТОБИ
Бомдоднинг вақти уфқда энига ёйилган субҳдан қуёш кўрингуничадир. Пешин вақти қуёш заволга кетишидан кўланкасини ҳисобга олмаган ҳолда ҳар бир нарсанинг сояси ўзининг узунлигига икки баробар бўлгунича, бир ривоятда: “сояси ўзининг узунлигига бир баробар бўлгунича” дейилган. Аср вақти пешин вақти тугашидан қуёш ботгунгача. Шом вақти аср вақти тугашидан шафақ йўқолгунича, шафақ уфқдаги қизиллик бўлиб шунга фатво берилган. Ҳуфтон вақти шом вақти тугаганидан бошланади, витр ҳуфтондан кейин бўлади. Икковининг вақти фажргача (рўзадор оғиз ёпадиган вақтгача) давом этади.
)الأَحوقَا ت الح م ح ستَحَبَّهة (
وَي ح ستَحَبُّ لهحلفَ ح جهر الحبهدَايَة م ح سهفرًا، هبَِحي ث ي ح م ه كن ه تَ حرتهيل أَحربَهعينَ
آيَةً، ثَُّ اح ه لإعَا ةَْ إه ح ن ظَهَرَ فَسَا و ضوئههه، وَتَأح ه خيْ ظ حههر الصَّحي ه ف
وَالعَ ح صهر مَا لَِح تَ تَ غَيَّ حر، وَالحهعشَاهء إهلََ ث ل ه ث اللَّحي ه ل، وَالح ه وتحهر إهلََ آ ه خهرهه،
لهمَ حَ يَثه ق بها ه لانحتهبَاهه، وَتَ حع ه جيل ظ حههر ال ه شتَاهء وَالحمَ حغهر ه ب، وَيَ حومَ غَحيمٍ
ي عَجَّل الحعَ ح ص ر وَالحهعشَاء وَي ؤَخَّ ر غَحي ر هَِا.
 
Мустаҳаб вақтлар
Бомдодни бошлашда қирқ оят ўқиб сўнгра таҳорати бузилганлигини билгач яна қайтариб ўқишга етадиган даражада кунни озроқ ёриштириш, ёзнинг пешини ва қуёш ўзгармаса асрини кечиктириш, ҳуфтонни кечанинг учдан бирига кечиктириш, уйғонишига ишонган учун витрни кечанинг охирига кечиктириш, қишнинг пешини ва шомини эрталатиш - мустаҳабдир. Булутли кунда аср ва ҳуфтон эрталатилади, улардан бошқа намозлар кечиктирилади.
)الأَحوقَا ت الحمَ ح ك روهَة (
وَلاَ يََ و ز صَلَوةٌ، وَسَ ح جدَة تهلاَوَةٍ، وَصَلَوة جَنَازَةٍ ه عحندَ ط ل وه عهَا
وَقهيَاهمهَا وَغ روبه هَا، إهلاَّ عَ ح صرَ يَ حوهمهه، وَي ح كرَه إهذَا خَرَجَ اح ه لإمَام لهحل خطحبَهة
النَّ حفل فَ قَ ح ط ، وَبَ حعدَ الصُّحب ه ح إهلاَّ سنَّتَه ، وَبَ حعدَ أَ اَْهء الحعَ ح صهر إهلََ أَ اَْهء
الحمَغحهر ه ب . وَمَ حَ ه وَ أَ ح هل فَ حرضٍ هفي آ ه خهر وَقحتههه، يَ حق ه ضيهه فَ قَ ح ط، لاَ مَ حَ
حَاضَ ح ت فهيهه . 
 
Макруҳ вақтлар
Қуёш чиқаётганида, қиёмга келганида ва ботаётганида ўша кунги асрдан бошқа намоз, тиловат саждаси, жаноза намози макруҳ бўлади. Имом хутбага чиққанида, бомдод вақтида унинг суннатидан бошқа, аср ўқилгач шом ўқилгунича фақат нафл намоз макруҳ бўлади. Ким намознинг охирги вақтида унга аҳл бўлиб қолса – ўша вақтда ҳайз кўриб қолганга хилоф ўлароқ – фақат ўша намознинг ўзини қазо қилади.
فَ ح صل احلأَذَا ه ن
)بَا ب احلأَذَا ه ن (
سنَّةٌ لهحلفَرَائه ه ض وَا ح لْ معَهة فَ قَ ح ط هفي وَقحتههَا، وَي عَا لَحو أ هذ نَ قَ حب لَه .
وَيَ تَ رَسَّل فهيهه م ح ستَ حقبهلاً، وَأ ح صبَ عَاه هفي أ ذ نَ حيهه، وَلاَ ي لَ ه ح ، وَلاَ ي رَه ج ع،
وَ يَ ه و ل وَ ح جهَه هفي ا ح لَْحي عَلَتَ حه ين ي ح منَة وَيَ ح سرَة .
وَإه ح ن لَِح يَتهمَّ اح ه لإ ح علاَم يَ ح ستَ ه دي ر هفي الحه محئذَنَهة . وَاح ه لإقَامَة همثح ل ه ، لَ ه ك حَ
حَ ي د ر فهيهَا، وَي زَا : قَ ح د قَامَ ه ت الصَّلوَة مَرَّتَ حه ين، وَلاَ ي تَكَلَّ م فهيههمَا.
وَالتَّثح ه وي ب حَسَ هفي ك ه ل صَلَوةٍ، وَ حَ يَله س بَ حي نَ همَا إهلاَّ هفي الحمَ حغهر ه ب،
وَي ؤَهذ ن لهحلفَائهتَهة وَي هقي م، وَكَذَا هلأ ولََ الحفَوَائه ه ت، وَله ك ل هم الحبَ وَاقهي يَأَهتِ
به ههمَا، أَحو به هَا.
 
АЗОН ФАСЛИ
Азон боби
Азон фарз намозлар ва жумъа учун уларнинг вақтида суннат. Вақтидан аввал азон айтилган бўлса, қайта айтилади. Қиблага юзланиб, тарассул қилиб (калималар орасини ажратиб айтиш), икки бармоғини икки қулоғига тиқиб азон айтади. Лаҳн (калимани маъносидан чиқариб юборадиган камчилик ёки зиёдаликка йўл қўйиш) ва таржиъ (икки шаҳодат калималарининг бирини пастроқ, иккинчисини ундан баландроқ айтиш) қилмайди. Икки “ҳайя”ларда ўнга ва чапга юзини ўгиради. Намозни эълон қилиш бу тариқа комил бўлмаса, мезонада айланиб айтади. Иқома азон каби бўлиб фақат уни тезроқ айтади ва икки маротаба “қод қоматис солаҳ”ни зиёда қилади. Азон ва иқома айтаётганида гапирмайди. Тасвийб (иқома айтаётганини билдириш) ҳар бир намозда яхшидир. Шомдан бошқа намозларда азон ва иқома орасида ўтирилади. Ўтиб кетган бир вақт намоз учун азон ҳам иқома ҳам айтилади.
Шунингдек ўтиб кетган кўп вақт намозларнинг аввалгисига ҳам азон ва иқома айтилади, қолганларига азон ва иқома айтади ёки иқоманинг ўзини айтади.
وَ كهرهَ إهقَامَة الح م ح ح ه د ه ث لاَ أَذَان ه ، وَلَِح ي عَا اَْ، وَ كهرهَا هم ا ح لْ ن ه ب،
وَلا ي عَا ههيَ بَ ح ل هوَ، كَأَذَا ه ن الحمَحرأَةه وَالحمَ ح جن وه ن وَالسَّ ح كرَا ه ن . وَ كهرهَ
تَ حر ك همَا هفي السَّفَهر وَجََْاعَهة الحمَ ح س ه ج ه د، لاَ هفي بَ حيتههه هفي هم ح صرٍ .
وَيَ قوم اح ه لإمَام وَالحقَحوم ه عحندَ : حَيَّ عَلَى الصَّلاَةه، وَيَ ح شرَع ه عحندَ :
قَ ح د قَامَ ه ت الصَّلوَة .
Бетаҳоратнинг иқомаси азонидан фарқли ўлароқ макруҳ бўлиб иккови ҳам қайта айтилмайди. Азон ҳам, иқома ҳам жунуб киши тарафидан айтилса макруҳ бўлиб иқомадан фарқли ўлароқ аёл кишининг, мажнуннинг ва мастнинг азони каби қайта айтилади. Азон ва иқомани сафарда ва жамоъат масжидида тарк этиш “миср”даги уйидан фарқли ўлароқ макруҳдир. Имом ва қавм “ҳайя ъалас солаҳ”да турадилар. Имом намозга “қод қоматис солаҳ”да киришади.
فَ ح صل ش رو ه ط الصَّلَوة ه
)بَا ب ش رو ه ط الصَّلاَة ه(
ههيَ ط حه ر بَدَ ه ن الح مصَله ي هم حَ حَدَثٍ أَحو خَبَثٍ، وَثَ حوبههه، وَمَكَانههه،
وَسَحت ر عَحورَتههه، وَا ح ستهحقبَا ل الحهقحب لَهة، وَالن هيَّة .
وَعَحورَة الرَّ ج ه ل : هم حَ تََح ه ت سرَّتههه إهلََ تََح ه ت رح كبَتَ حيهه، وَاحلأَمَهة : هَذَا
مَعَ ظَحههرهَا وَبَطحنههَا. وَا ح لْ رَّهة كلُّ بَدَنه هَا، إهلاَّ الوَ ح جهَ وَالحكَفَّ وَالحقَدَمَ .
وَكَ ح ش ف ربحه ع الحع ح ضه و يََحنَ ع الصَّلاَة . وَالسَّا ق ع ح ضوٌ وَ ح حدَه ،
كَالحفَ ه خ ه ذ، وَالذَّكَهر محن فَهر اًْ، وَاحلأ نح ثَ يَ حه ين، وَشَحعرٍ نَ زَلَ . 
 
НАМОЗ ШАРТЛАРИ ҲАҚИДАГИ ФАСЛ
Намоз шартлари боби
Намоз шартлари: Намозхоннинг бадани бетаҳоратлик ёки нажаслардан пок бўлиши,
кийими, намоз ўқийдиган жойи пок бўлиши, авратининг тўсилиши, қиблага юзланиш ва ният. Эркак кишининг аврати киндик тагидан икки тиззанинг тагигача. Чўрининг аврати шулар ва жасадининг олд, орқа томонлари. Ҳур аёлнинг юзи, кафти ва қадамидан бошқа барча ери авратдир. Аъзонинг тўртдан бири очиқ бўлиши намоздан манъ қилади. Болдирнинг ўзи сон каби бир аъзо, закарнинг ўзи, икки кўкрак ва осилиб тушган соч бир аъзо.
وَعَاهْم مهزي ه ل النَّ ه ج ه س صَلَّى مَعَه وَلَِح ي هع ح د . وَلَِح يََ حز عَاهريًا وَ ربح ع
ثَ حوبههه طَاههرٌ، وَهفي أَقَلَّ : احلأَفحضَل مَعَه . وعَاهْم الثَّ حو ه ب يََ و ز صَلَوت ه
قَائهمًا، وَت حندَ ب قَا ه عدًا موهميًا.
وَقهحب لَة خَائه ه ف ا ه لا ح ستهحقبَاهل ه جهَة ق ح درَتههه، وَإه ح ن عَ دمَ مَ حَ يَ حعلَ م تَََرَّى
وَلَِح ي هع ح د مخح ه طئٌ بَ ح ل م ه صيبٌ لَ ح م يَ تَحَرَّ، وَإه ح ن تَََوَّلَ رَأحي ه مصَله يًا
ا ح ستَدَارَ .
وَلاَ يَ ضرُّ جَحهل ه ه جهَةَ إهمَاهمهه هإذَا عَلهمَ أَنَّه لَحيسَ خَحلفَه ، بَ ح ل
تَ قَدُّ مه ، أَحو ه عحل م مخَالَفَتههه . وَيَ حق ه ص د صَلاَتَه وَاقحتهدَاءَه إه ه ن اقح تَدَى
متَّ ه صلاً بهالتَّ ح حهري مَهة، وَمَعَ اللَّحف ه ظ أَفحضَل . وَيَ ح كهفي لهغَحه يْ الحفَحر ه ض
وَالحوَا ه ج ه ب نهيَّة مطحلَهق الصَّلاَةه، وَ شهرطَ لهَ مَا التَّ حعيه ين، لاَ الحعَدَ .
Нажосатни кетказишга ҳеч нарсаси йўқ киши у ила намоз ўқийда ва намозини қайта ўқимайди. Кийимининг тўртдан бири пок бўла туриб кийимсиз намоз ўқиши жоиз эмас. Кийимининг ундан ҳам ози пок бўлса, кийими ила ўқигани афзал. Кийими йўқнинг яланғоч намоз ўқиши жоиз, ўтириб имо ила ўқиши мандубдир. Хавфи бор киши учун юзланишга қудрати бор тарафи қибла бўлади. Қиблани биладиган инсон топилмаса, ўрганиб тахмин қилади. Ўрганиб тахмин қилгани киши қиблага юзланмай ўқиган бўлса ҳам намозни қайта ўқимайди. Ўрганмай, тахмин қилмай намоз ўқиган киши қиблага тўғри қараб ўқиган бўлса ҳам намозни қайта ўқийди. Намоз ўқиётганида қибла ҳақида фикри ўзгарса, намоздаги ҳолида ўгирилади. Имоми ундан орқада эмаслиги аниқ бўлганида имоми юзланган тарафни билмаслиги намозига зарар етказмайди. Аммо имомидан олдинга ўтиб кетгани ёки унга тескари тургани аниқ эканлигини билса, намози бузилади. Такбири таҳримага уланган ҳолда имомга иқтидо қилган бўлса, имомнинг намози ва унга иқтидо қилишни қасд қилади. Ниятини талаффуз қилса афзал. Фарз ва вожиб намозлардан
бошқа намозларда мутлоқ намозни ният қилиш дуруст. Фарз ва вожиб намозларда намозни -ракатлари ададига хилоф ўлароқ - ният ила таъйин қилиш шарт қилинган.
فَ ح صلٌ هفي ه صفَهة الصَّلَوهة 
)بَا ب ه صفَهة الصَّلاَة ه( 
فَ حر ضهَا: ال تَّ ح حهري مَة ، وَالحهقيام ، وَهقرَاءَة آيَةٍ هفي ك ل هم رَح كعَ هَ تَ
الحفَحر ه ض، وَهفي ك ل هم حَ رَكَعَا ه ت الح ه وتحهر وَالنَّ حف ه ل، وَالح م ح كتَهفي به هَا م ه سيء .
وَه عحندَ هَِا آيَةٌ طَ ه ويلَةٌ، أَحو ث ل ثٌ قهصَارٌ، وَالرُّ كوع ، وَالسُّ جو بها ح لَْحب هَهة
وَالأَنح ه ف، وَبههه ي حفتََّ، وَالحقَحعدَة احلأَ ه خيْةَ قَ ح درَ التَّشَهُّ ه د، وَا ح لْ رو ج
به صحنهعهه .
Давоми бор...

МУХТАСАРУЛ ВИҚОЯ МАТНИ 
китобидан

 

«орқага

Бухоро -
Бомдод: 06:00
Куёш: 06:38
Пешин: 13:10
Аср: 17:00
Шом: 18:45
Хуфтон: 20:15
Тўлиқ тақвим »
ТАСАВВУФ » Маърифий ислом »
Сайтдан излаш
Telegram